Zeithil poh a hmuh/theih/hman athiam mi

 

Pastor Cung Bik

Zeithil kong hmanhah lungre theiin um hlah u. Thla nan camnak ah Bawipa cu nan herh mi kha hal u law nan hal tikah lunglawm tein hal zungzal u. Cun Pathian dainak, minung hngalhak a lonhtu nih cun khrih zisuh chungah nan lungthin le nan ruahnak cu him tein a chiah lai (Filipi 4:6-7).

Kan bawipa zisuh nih a zultu pawl hna caah thla a cam piak tik ah, Vulei ta ka si lo bantuk hin anih zong vulei ta an si ve lo. An nih cu biatak khan thianter hna: biatak cu nangmah bia kha a si (Johan 17:16-17), ti ah a ti. Dawtmi hawi le hna ni fa tin te kan nunnak kan caan chungah hin mi zei ta dah kan si bik tawn, Zumtu hna hi kan bawipa zisuh khrih nih vulei ta si ding hi an kan duhpiak hrimhrim lo ti kha a lang. A mah Pathian bia khan thianter kha a kan duh. Vulei ah na ka thlah bantuk in kei mah zong nih  vawlei ah ka thlah ve hna V-18 ah kan hmuh, kei zong hi an mah ruangah ka thianh ve v-19, a ti.

Zumtu hawi le hna kan bawipa nih hi vulei ah a rian ṭuan ding in le khamh nak thawngṭha aupi ding in an kan thlah ve mi kan si. Cu chungahcun a mahbia in thianter kha an kan duh piak fawn. Vulei cung nuamhnak phun le nuam cennak hna ah kan nun kha hman ding a kan duh piak lo. Vulei ta ah canter an kan siang lo i a mah bawipa ta si ter tu kha a kan duh piak mi cu a si.

Hi vulei cung i kan nunnak ahhin lawmhnak, nuamhnak thawnnak , Fimnak le thil ti khawhnak hna hi A mah Bawipa sin lawnglawng in kan hmuh khawh mi le kan co khawh mi a si. Salm 19:1 ahcun Van nih khin Pathian sunparnak a langhter i a tuahmi thil kha a kan hmuh sak. Cun Jeim 1:17 ah Laksawng ṭha le laksawng tlamtling paohpaoh hi vancung in a rami an si; vancung i a ceumi thil a sertu Pathian sin in a ra mi an si. I Timote 6:17 Vulei cung thil i an rummi khan an i phorhlawt awk a si lo, cun bochan awk a tlak lo mi nan rumnak hi a bo zong nan i bo chan awk a si lo,..Sihmenhsehlaw kan ca i a ṭha ding zeizong vialte siang ngaiin a kan petu Pathian kha nan i  bochan awk a si..a ti.

Kan Bawipa zisuh khrih asining kan zoh tik ah  Kanan nupi thit nak puai ah zapi caah ti kha misur zu ah a chuahter ṭhan  john 2:1-2.  Cun Hngakchia zongkha thluachuak a pek hna Mtt. 19:13-15. Cun rawl tam in mizapi an um lio zongah changreu hlum nga  le nga pahnih a karhter i mithong nga renglo zong a pek hna i rel hlei hnih a hlei mi an char ṭhan Mtt.14:15-21. A mah zisuh khrih nih a chim rihmi cu Kei cu nunnak kha an ngeih i duhdimte i anngeih nakhnga caah ka ra John 10:10 a ti. Tuchun kan vulei kan nunnak ah hin thilsining a buaktlak tein a zohthiam mi si kan herh ko. Vulei thluachuah kan tin co mi hna hi Bawi sin lawng te in kan hmuh mi a si kha thei in kan nunak caan hman thiam in Bawipa sunpar nak a langhter tu fanu/fapa si kan hau. Veron Grounds nih cun Bawipa na keneh kan zulh khawh ve nak hnga ka bawm hram ko a ti.

Cun Hess nih Bawipa nih a asermi vulei a dawhnak le khuaruah har a si nak theikho ve ding in a thuahchuah a ka pek, A nain zungzal ka inn ka kal taktak tik ahcu vulei thilri hna cu ken khawh an site lai lo i an um te lai lo e.. a rak ti ve.

kan damnak le kan nunnak bawipa thluachuah hna cu hi zohthiam le a buaktlak tein nun pi thiam le a hman zia a thiam mi Bawipa rian ṭuan tu ṭha, nusal ṭha le pasal ṭha si i zuam cio hna usih.

Cung Bik

Philippines

Sunday School Lungput Le Thawhkehnak Tuanbia

Sunday School a rak thoktu hi England ram Glocester khua i a ummi Robert Raikes timi pa a si. Amah cu canamnak (press) a ngeimi a si pinah Tadinca chuahtu pakhat zong a rak si. Khrihfa tha ngai a si bantukin harnak a tongmi pawl va bawmh hi a zuam ngaimi a si. Thongtla pawl an nunning a zoh tikah Pathian kong chimh ahcun an nunzia zong an i thleng kho deuh theo lai tiah a rak ruah i thongtla pawl sinah a rak tuan hmasa nain an nunning an i thleng  kho hlei lo.

Robert Raikes nih zeitindah sifakmi ngakchia pawl nunnak thanchoter hi kaa zuam lai tikha a ruat lengmang i 1780 kum ah pawngkam i ngakchia pawl, sianginn zong a kai kho ve lomi le umnak zong thate in a ngei lomi hna pawl sinah riantuan hram a thawk. Ngakchia tam deuh cu Kawhrenh sernak sehzung (Pin factory) ah rian a tuanmi an si caah Zarhpi ni lawng hi an i manh caan a si i Sunday School tiah min a bunhnak zong a rak si. Ca a chimtu nu pakhat kha a rak hlanpiak hna i, ca chimhnak (Maths an rak cawng hmasa, an ti) in ngakchia pawl cu a rak thawkpi hna. An thawkka ah cun midang pawl nihsawh zong a rak tong ngai nain, Robert Raikes cu lungdong lo tein a tuan lengmang i kum thum a rauh hnuah Wesley te unau le Whitefield te unau hna nih tha peknak an vun ngei. Mi zapi zong nih Nov. 3, 1783 ni ah hnatlakpinak an ngeih piak.

1785        kum ah Robert Raikes le William Fox hna nih (Sunday School Society) Sunday School Cawnnak Bu tiin an rak tuah. Cu ticun sianginn zong a hung karh chin lengmang i 1789 kum ah cun siangngakchia 250, 000 tiang in an hung karh lawng si loin an nuncan ziaza zong a tha deuh ngai cang. Misualmi zong mithmuh in an hung zor chin lengmang. Sunday School cu London in America ram Virginia tiang a hung karh chin.

Robert Raikes cu 1802 kum ah pension a la i, an ram nih minthatnak (freedom of the city) khuapi caah luatnak riantuantu timi lehhmah an pek. 1811 kum ah a thi i a ruak cu a Sunday School siangngakchia pawl nih hlunghlaite in an thlah. 1824 kum ah American ram ah Sunday School Bu (American Sunday School Union) cu an van tuah. Sunday School hi ngakchia hna caah a tha ngaimi cawnnak hmun a si kha mi zapi zong nih an hun theih cang i 1912 kum ah cawnpiaknak program pawl zong an hun karhter chin.

Kan Kawlram ah Sunda School a rak thawktu cu Judson Siangbawipa nupi Ann Judson a rak si. Zarhpini ah Khrihfa pawl kha Baibal ca cawnnak le halnak a rak tuahpi hna nak in an thawk. Atu ah cun Sunday School ti nakin Church School tiin kan hman deuh cang. Kan Lairam ah Sunday School Carson bawinu nih a thok i ningcangte in a kalpitu cu Johnson siangbawinu a si i, 1950 kum ah felte in a rak dirpi hna. Ni ngani (Friday) zanlei ah saya/mah te he i tonnak le thlacamnak in  Zarhpi zing i an cawnpiak dingmi hna kha felfaite in timhtuahnak a rak ngeihpi hna. Cucu Hakha ah a rak si. Cuticun ZBC ramchung ah duhsah tein a karh ve.

  By,   Lal Pek Lian

US in Yangon ah Western Union in Phaisa Kuat Khawh Si Cang

USA ram in Kawlram Yangon khua tiang Western Union bank hmang in phaisa kuat khawh a si cang. USA in Kawlram ah phaisa kuat tik ah Hondee system timi minung puaisa hmang in kuat tawn a si i, Yangon ah US $ phaisa thlen 1 $ = 860 kyat a si lio ah US puaisa in kuat ah cun 815 lawng pek a si i, tampi aa thlau. US i puaisa pawl zong cu Singapore le Malaysia i Kawl dawr pawl sin in an kuat chin mi lawngte an rak si. Cu tiin Chin miphun pawl nih phaisa kuat chukchomi tlamtling lo ngaimi cu Western Union nih a vun pemh khawh cang.

Mah hi thawngpang he pehtlai in USA in Kawlram tiang Global Chin Media group nih phaisa testnak ah US$100 cu January 20, 2013 ah kuat a si. Yangon ah tlamtling tein 1 US dollar ah Kyat 851 in an rak hlam khawh.

Kuat ning cang zong buaibainak zeihmanh um lo tein, a tluanmi kan hmuh. Yangon lei ah a rak hlamtu ding a min cu hmatpung tin ning tein tlamtling tein ttial a hau  i, Money Control Number he a min dikmi te he tiin hlam khawh a si.

Yangon lei phaisa hlamnak hmun cu;

 

 Yangon ah Western Union phaisa kuatmi hlam nak ding hmun tampi a um cang. Myanmar Oriental Bank ah hlam a si. Yangon ah MOB bank paoh ah hlam awk a ttha tiah theih a si nain, MOB bank headquater zung (166 168 Pansodan St Kyauktada Ts Yangon, Yangon) ah hin hlam khawh a si. 

Ral rin ding:

Western Union hi vawlei cungah phaisa a dik lo ning in kuat chukchomi tambiknak pakhat a si caah le Kawlram hin awn ka te lawng a si caah, phaisa amount tamtuk kuat rih lo ding in GCN nih ruaknak ka nin pek duh hna. 

Cun, Western Union dot com western union online ah ttha tein thawngpang, pumpak in hlat cio khawh a si. US ah cun Western Union phaisa kuatnak paohpaoh zong ah kuat khawh si le si lo ttha tein hlat awk si i, kuat khawh si ko an ti i hlam khawh lo ah cun, phaisa an kherh tthan ding thil zong a si ko caah 'risk' a tlawm.

Cun phaisa nan kuatmi hna kha E-mail in Money Control Number chimh lo ah a ttha. E-mail hi password midang nih rak fir khawh lengmang a si caah ralrin a herh ngaimi a si. Phone te in phaisa kan in kuat hna tiah chim kho hna u law Money Control Number zong cu chim kho hna u law tiah ruahnak cheuh chih kan in duh hna. ( Global Chin News chung ta lak tthan mi a si)