Jesuh le Unau Hna Pahnih

Baibal caang thim: Mary nih a hmaanmi thil aa thim cang i cucu ahohmanh nih an chut lai lo, tiah a ti. Luka 10:42

Martha le Maryte unau hna hi Bawi Jesuh nih a tlun tawnmi hna an si. Johan 12:1-4 kan zoh tik ah hi hna unau nih ta pakhat an ngeih i Lazaruh a si. Hi an ta pa a zawt le a thih Jesuh nih a theih tik ah Bethany[1] ah a kal i a va hnemh hna pin ah thihnak in Lazaruh cu a thawh ter. Thawhthannak bawi a si kha Martha a cawnpiaknak zong kan hmuh khawh (cf. Johan 11). Hi ngaktah hna unau rual sin ah Jesuh nih a tlun hna nak chungin thil pahnih kan nunnak ah i cawn awk a um.

Nitin kan nunnak rawl (Our Daily Bread) timi ah cun, “Pathian a upatmi nu le pa hna nih cun a cawm lawng an kan cawmkeng lo, Amah Pathian sin hrimhrim ah an kan phanhpi,” tiah a kan cawnpiak.[2] Hi biatlang nih hin Martha dirhmun le Mary dirhmun kha a pahnih kemh in a chim. Martha rian felnak[3] cung ahhin Bawi Jesuh nih a mawhchiatnak hi si dawh a si lo. Martha nih a nau nu a hei uh-tanhnak cung i thiam aa cohnak cung tu ah Bawi Jesuh nih dinte in a lungretheihnak[4] kha a chimhhrinnak si dawh deuh a si. Bawi Jesuh nih a herh deuhmi hi rawl nakin i dinh kha a si kho men. Biaruah le a bia ngaih piak kha a duh deuh kho men.[5] Midang herhnak hmuh piak thiam hi thil biapi ngaingai a si. Mary nih Jesuh kehram te ah a thut i a cawnpiaknak a ngaihpiak[6] kha Bawi Jesuh nih a duh piakmi a rak si.[7]

Thil tampi kong ah lung re i theih ter tuk hi Bawi Jesuh nih a kan siang lo. Nunnak ah a hram a si tung i kan herh deuh taktakmi cu Pathian Bia ngaih le Pathian dawt kha a si. Cucu nawlngaihnak in bia ngaih kha a si. Mary nih hin Palestine ram i khual an zohkhenhnak an nunphung kha a buar men ko lai. Sihmanhsehlaw Jesuh kehram i a thut i a bia a ngaihnak nih chunglei nunphung thar Jesuh nih a pek i cucu ahohmanh nih an chut lai lo tiah biahrennak a tuah.[8]





Biahalnak:

01. Martha hi zeiti set in dah kan hmuh? Nu tlokciar a si ti vial men hoi hna in kan hmu sual maw?

02. Mary tuahsernak nih zei nunphung thar dah a kan hngalh ter?

03. Hi hna unau i Jesuh an zohkhenh ning nih zeidah kan nunnak caah a kan cawpiak khawh?

04. Kannih nih tah biangaih piaknak hi kan minung hawi le a bikin kan tuanhawi sin ah kan hmang kho ve maw? Kan inn le biakinn hi an biathli vialte, an thilrit vialte chimnak hmun tah a si kho ve maw? Hruaitu hna nih tah cu an bia vialte cu kan ngaih piak huam hna maw?





[1]‘Kuhchuk thei in a khatmi inn,’ tinak sullam a ngei. Baibal lei thiamsang hna nih cun Bawi Jesuh hi kum thum rian a tuan chung ahhin Jerusalem hi kum khat ah voi khat cu a pal lengmang ti a si. Asinain Jerusalem khua ahhin a riak bal rua lo, Bethany khua tu ah hin a riak tawn ti a si. Bethany cu Jerusalem in khan 2 hmanh aa hlat lomi khuate a si. Bawi Jesuh dawtnak in an cohlan i an zohkhenhnak innchungkhar umnak a si i cu inn cu zihmui rim thaw in a khatmi a si kha theih a si (Johan 12:1-5).

[2]Lal Pek Lian tialmi ‘Baibal nih Khrihfa Innchungkhar Kong a Cawnpiaknak’ timi capar Tilim Journal, Vol. 1 chung ta lak chinmi a si.

[3] Kan felnak i hngalh hna i tih a nung kho ngaimi a si. Fel hi Pathian nih a kan tinhmi rian a si ko. Asinain thiamcohnak ah kan hman sual ahcun tukforhnak ah a kan kalpi tu a si kho ti kha Martha zainak ahhin a hun lang khomi a si.

[4]1 Kor. 7:32 zong hi rel chih ding a si.

[5]Martha zohkhenhnak hi aa palhmi zawnruahnak zohkhenhnak phunkhat (wrong type of kindness) a si rua tiah Barclay nih cun a fianter ve. William Barclay, The Daily Study Bible: The Gospel of Luke, Revised Edtion (Bangalore: Theological Publicatons, 1975), 142. Bawi Jesuh zong hi dinh a duh tuk ve tawn ti hi Marka 7:24 chungah cun kan rel khawh. Rili cung hoi hna ah aa din tawn.

[6]Lungthin cheuhnak bia ngaihpiak hi a biapi taktakmi a si. Solomon sin ah fimnak bia an rak ngai tawn; Moses nih phungbia a chimh hna tik ah an ngaih ding kha a cawnpiak hna. Eerdmans Commentary on the Bible ( Grand Rapids , MI.: William B. Eerdmans Publishing Company, 2003), 1127 ah tling deuh in rel khawh a si.

[7]Pumsa lei cawmkennak tiang lawng hi nunnak ah biapi bik a si lo. Zumhnak le nunnak ah chunglei in nun a thleng khomi cawmnak hi a biapi tuk. Martha sining kha orhlei kut in kan i tlaih lio ah Mary sining kha kehlei kut in kan i ken ve a herh.

[8]The New Interpreter’s Bible in Twelve Volumes: The Gospel of Luke and the Gospel of John, 232.

Remembrance Day (Part III)

Remembrance Day (Part III)
By Victor Biak Lian.

Arti fiar cu lu ah kuan nih khennak a si an ti i Kachin ram ahkhin KIA kut cun arti cu a tlau hrimhrim lai lo. Kan phei maw kan tanpawr maw aa-hnin (thahri hnuh) ahcun khual tlawn ding ti kha a fiang ti a si. Cun kan orhlei liang maw a si lo ah kehlei liang dah, kan thahri hnuh ruang ah aa-hnin ahcun meithal kan puah hrimhrim ti a si. (Phun dangin chim ahcun ikah le ido a um lai tinak a si).

1990 May thla ni 27 cu zapi theih cio a si ban tukin Kawlram ah Democracy phung ningin ithimnak tuah ding a si tiah ralkap cozah nih an timh tuah. Ram chung ah zeitluk in dah mi an phur i an tan le an i biatak cu ka thei lo nain Salai Daniel i, a ka chimhnak ah a ropui ngaingai ko rua. KIO nih statement an chuahmi ah kawl ralkap nih ithimnak a tuahmi hi free and fair election a si lai lo caah mee sanhlo ding kha an thloh hna. May thla ni 26 zanlei ah Bn Hqrs. ah an kan cah dih caah a kenkip in KIA Battalion 3, (251, 253 le kanmah 254 Bn. hna hi special battalion pawl an si. Zenthong, facang le cite zeitik hmanh ah catlo ding an ti mi Bns an si. Phun dangin chim ahcun an comando an si kan ti lai cu) kan rak phan. Lai ralkap platoon pakhat kan i tel ve.

A zeiruang ah a si cu ka thei lo nain cu kan rat lai zanlei hrawng ahcun ka ke he ka liang he ka mit tang thahri zong a ka dawh len. Pakhat khat cu a si ko lai tiah thachia nawn khin ka lung a tha lem lo. Ni 27 zanlei mui chupchap ahkhin cun possition kan la dih cang. Kan strategy cu kawl ralkap mee pung phorh i a ra mi company pakhat kha khua pakhat in an ra lai i khattalei khua in company pakhat nih an rak dawn hna lai. Cu an i tawn nak ding hmun zawn ahcun kah dih hna ding ti a si. Kachin ralkap hi thawngpang hlathlai an thawntuk pin ah an communication lei a tlaitu ralkap pawl an thawn ngaingai caah kawl ralkap cipher (spelling ?) an i kuatmi vialte khi a hman ningin an leh khawh. Cu hna information bantuk tecun kahnak cu timh tuah a si.

Hi ka ahhin chim ka philhmi pakhat cu ikahnak hmun kan phak lai te ah kanmah Lai ralkap kha point kal kan si caah kan pawng lamkam tein valah a tho. A hmaibik a kalmi kan naupa nihcun a vun zoh i a ti a lak. Kan hnu lei Kachin ralkap pawl nihcun an mit vei tiatia he an kan zoh i, ziah nan lak tiah an kan sik. Hlonh zawkzawk tiah kan naupa cu an ti nain, a nih ve zong cu a hlonh bantuk khin aa tuahter i hlonh loin zanriah meh ah an kio i thaw ngaingai in an ei hna. Keitu cu ka hei ei lem lo. Ka tih pah bia zong cu a si theu lai.

May thla ni 29, zing deika te ahkhin kawl ralkap cu kan tuak ningte in an rak phan taktak. A sinain kan bawh hna naklei in chuah loin kan hnulei tu in an chuak sual ai. Minute 25 tluk kan vun ikah ahkhin ka hmaika pe 5 tluk ah meikhu te ka vun hmuh. Cu vial ahcun ka lu hi a vun lin dih. Ka meithal cu vawlei ah ka chiah i khukbil buin ka um lio a si caah cuti tecun ka bawk. Ka lung a fim ko. Ka thi tamtuk a chuah cu ka theih. "Bawipa ka nunnak cu nangmah nawl si ko seh" tiah thla ka cam. Ka lu cu a sa thluahmah. Ruahpi a sur tuk caah ka thi cu ruahti nih a vun fenhpah thluahmah khi ka hmuh. Cu lio ahcun ka naupa, Lal Khaw Chan nih a vun ka zuan hnawh i a vun ka puak. Zenthong a niam tuk caah kunbu tekhin a ka lawnpi. Pe 20 tluk a vun ka puak ahkhin aw pakhat kan vun theih i eelaw!! hivial hi kan si ko hi ta tiah ka vun ruah.

A rak sining cu 60 MM (Thalpak bantuk a tawite khin bomb kha an kahmi phun khi a si) nih “Lal Khaw Chan” kut ah a tlakhnawh caah a meithal a thlak. Minung nunnak van in a tla tiah, cu bomb cu a puak lo. A khu a chuahpah khin kan hmai te ahcun a ril thluahmah ko. Cuti tecun a zoh te khin kan zoh ko i, a hei puah ahcun a va kan hlonh te dingkhin kan um. Zeicahtiahcun keimah kha a ka puak pah caah a keng cung khan thumhawk ka tha lo. Minutes 30 tluk a rauh ah sii saya sin ah kan phan. Ka lu an zoh i, ka kehlei mit le ka hnakhaw kar lak ahhin kuancik nih a ka khen. Cuka cu bleeding point a si caah ka thi tamtuk a chuak. Ka hma cu thit 6 in a lenglei in an ka thit colh. Ka pum dang an check dih hnu ah ka ban ah hmun 2, ka phei ah hmunkhat kuan nih a ka peh kha ka theih. Ka tai ah a ka khenmi kha cu zenthong bawm nih ka phenh hlah seh law cu, chimawk a um ti hnga lo. Thiar zenthong bawm magazine timi khi a boh kho dih cikcek.

Nikhat le zankhat kan ikah hnu ah meithal thawng a dai. Kawl ralkap paruk an thi i meithal zunruk an char (An ka kahnak meithal let-thoh an ti mi zong cu kan lak chih). A nungin minung pahnih an tlaih hna nain hma an put caah thate in an thlop ta hna hnu ah cuti cun lam lai ah an porter (thilphur) pawl he kan kal tak hna. Hi ahhin minung paruk hma kan pu i pathum cu kan mah company in kan si. Kan zapi tein kan lu lawng te ah a kan khen. Arti hmanh a si rih lo, vati zong cu a rem rua lo. Kan company commander pa cu merh nawn khin na zum cang maw? a ka ti i thathi zong khin a ka chawn duh lo.

Laiza timi (the capital city of KIO an ti i cu ka ahcun high school pakhat zong an ngeih) kan phak ah, ka Pupa a min ah Thingpai Lah Ja an ti i an High School Headmaster a si (an phun ah ka nau le pawl he a kan hrawm) nihcun a rak ka dawn i Lian Uk na thei maw? tiah a ka hal. Ka theih ko ka hei ti. MP nan mah khua in a tling, radio ah ka ngeih a ti. Election result vialte cu a mah nihcun ka ihnak pawng te ah a ka thuthnawh i a ka chimh. Democracy kan hmuh hlan ah pei ka rak loh dengmang hi ka hei ti.

Cu, ka ralhma cun sizung ah thlakhat ka um. Cupin ah an ka thitnak a poih caah thlakhat bak ka um than hawi. Hi caan zong ahhin Pathian dawtnakin siibawi te nih an ka khamh manh hawi. Thaizing bantuk sizung in a chuak cang dingmi cu, ralram ah a phung men an rak ka thitnak kha a poih thut i ka thi tamtuk a chuah than caah le ka thaahri a rak catmi kha an rak temlo caah operation nazi pathum chung an ka tuah than. Thi tholthum an ka ronh. Kuancik pali hrawng an ka chuah piak than. Democracy cu a tutiang zong kan ngah hlei rih lo. All Burmese Student Democratic Front (ABSDF) timi kawl Siangngakchia ralkap pawl nihcun kan tlung cang lai tiah puai an tuah i an rak lomh.

Manaw puai i an laam hi Kachin nih an ngeihmi laam lakah a nuam ngaingai mi pakhat a si. Mibupi pi aa zulin laam phun a si. An lakah kumkhua lei in a si ah, rank lei in a si ah upabik nih a hmai in a kan hruai. Amah nih a laam ning pohkhan a hnu in rulbang aa tlaimi mibupi nihcun kan zulh. Laamnak a laifang ahcun tung a nganpi pi pahnih khi an phun. Cu tung pahnih cu a lu le a ke lei-in tlanghnih in thing an zam i, an peh hna. A tang tlang ahcun sumsel le beleu an thlai hna. Cu sumsel le beleu cu a nganbik in a fa bik tiang aa changchangin an thlai hna caah zoh aa dawh ngaingai. Tunghram ahcun zu a phunphun kha an dah hna i nungak aa dawhbik timi pawl hna nihkhan cu laamnak i a laam mi vialte cu an kan dinh. A cungtlang an van mi ahcun thil a phunphun an thlai hna. A lu ahkhin mi pakhat a thu, cu nihcun khuachia phun khi bia seh law ka lawh ter. Tung an phunmi pahnih cu an san ahhin pekul tluk an si lai dah. Cu tung pahnih cu Hqrs. ah training a lami minung zakhat renglo nih Naurapa an timi (training Hqrs. and brigade Hqrs.) in nithum chung an put. Ka chanchung ka laammi laam vialte lakah kha Cingphawh Manaw laam ko kha dah a nuamh bik lai ka ti.

Kan hawi le vialte zong, cu laam ahcun an laam dih hna. A nuamhzia hi kan chim kho hna lo. February 5, hi Kachin Independence Organization an thawkni a si caah an Dothlennak Ni (Revolutional Day) ah an tuah. Cu ni ahcun Manaw laam cu an tuahnak chan cu a si. Cu puai ahcun Ks. 400,000 tluk an hman. Bamaw in kawl a ngingh zong an ra. Tuluk ram ah music instrument pawl an hlan hna i state show zong an tuah. Cun video a zoh zuammi nih video, Manaw laam a duhmi nih Manaw laam, cun games a phunphun (le-kawng-gin waing) hei tibantuk le ei le din phuntling an zuar. Kawl phayapuai tluk tekhin cu tupung Hqrs. ahcun tuah a si i, a nuam kho tuk. Chim bawn a si lo. Cu puai a zawhmi minung hi 1500 tluk cu kan si theu lai dah. Puai kan rak hawt tuk caah maw a si hnga theihlah, cu puai cu a nuam khun in theih cio a si.

Manaw puai zong kan lam dih cang. Thlaruk rau dingin kan rak i timhmi cu kum thum kan rau cang. Tlun caan zong cu a hung chuak taktak cang. February ni 12, 1991 ah kan zapi caah zanriah dumtinak an kan tuah piak. An upa hna nih bia a phunphun an kan cah. Kan upa le zong nih a phunphun bia an chim ve. Cu thlahnak zanriah kan ei hnu ahcun "propaganda team" ralkap pawl nih state-show an kan tuahpiak. Cu thlahnak puai ahcun lam a phunphun an kan lam piak i hla a phunphun an kan sak piak. Kanmah lei hlasak thiam deuh vialte hna nih hla in an hei leh ve hna. Cuzan cu mitthli he hnapduk he kan i ciah cio ko. Zantim suimilam 12 ah puai cu kan ngol.

“Major Pan Aung” nih bia a chimta mi ka philh khawh lomi pakhat cu, hi hnu Manaw puai cu hi ramtang Pajau Bum ahhin si ti loin Rangoon le Myitkyina ah kan lam hna lai a kan ti. Hi, Major Pan Aung bia hi sullam a ngei ngai tiah ka rak ruah. (Major Pan Aung hi Kachin ralkap bawi lakah a min a thang bikmi le an upat bikmi ralbawi a si. Raldo a thiam tiah a min a thang i kawlralkap nih an tih bikmi ralbawi zong a si. Nizan naite ah a thi cang tiah Lt. Col. Zing Cung nih a ka chimh)

Michecktu ka si caah deilei nazi pathum hrawng ah kan ralkap vialte cu ka va check hna tikah pakhat hmanh an riahnak ah an um lo. Barrack cu a thing hirhiar. Khuazei ahdah an loh dih hnga tiah inn pawngkam ah ka vun i chawh cu chaklei le thlanglei hrawngkhin, tah thawng bantuk, nihkhek thawng bantuk ka theih cuahmah hna tikah ka lung a fiang. Ralkap an za tein an tling ko tiah report ka pek i ka it diam. A zeihmanh kaa hmuh khawh ve lo caah ka ih diam cu a si. A thaizing zingka suimilam 6:00 briefing ahcun an zate in an tling dih ko. A cheu cu a thoka ko tekhi an ilawh ter.

February 14, 1991 Zinglei suimilam 3:00 ah a si. Khua a sih tuk ahhin kan kutcaang hin a fak dih. Ready in kan itimh tuah dih cang caah a thli tein KIO General Hqrs. picun ni zeizat lam kal lai ding theih lomi “Long March” cu kan thawk. Kan tlun a kan thei mi cu an upa te le gate i a um mi ralkap pawl lawng kha an si. Good Bye Pajau, Good bye Aroi!

Remembrance Day (Part-II)

Remembrance Day (Part-II)
By Victor Biak Lian

Kan nau Thang Vela ti mi hi mi khuanuam ngai mi te a si. A holh ah nuar nawn tung in a hmualfak ngai khin bia a chim tawn mi a si. Capo a kan saih piak mi pawl hna hi nichiar kan i theih loin kan tuahsual tawn mi pawl hna khi fiang tein a vun kan sawh piak tawn. A bikin an khua Cicai (Kaley Valley) hrawng i a cang mi pawl khi a kan ruahtawn hrimhrim ahhin kan nih nak ah kan paw zong a fak dih tawn.

Nikhat cu Hqrs. in message ka ngah. KIA Battalion 253 kha kawl ralkap nih an kah hna caah cu operation ahcun kan nau Thang Vela cu a kan thih tak tiah a si ai. Cupin ah kan nau pakhat Lal Khaw Chan (An section commander) zong hma fakpi in a pu hoi an ti. 1990 October( ? ) hrawng si dawh a si.

Kachin ram ahhin kan hawi le 5 nih an nunnak an chiah tak. Ka ruah than lengmang tikah hihna hi chungkhar nih an bochan mi hna, khua le sang ah mifel ti mi hna le nawl a ngai mi lawngte an si. An chan a tawi ko. Tlanval lio te ah an kan thih tak hi cu lung a fak hringhran ko.

Kan tlun khawh hlei bal lo caah kan lung a rawk ngai ngai. Nikhat cu kan camp ah (CNA ralkap lawng kan si) ca pe an rak thlah. Kan Bn. commander nih hi ca nan hmuh bak hin Bn. Hqrs ah rak zuang colh uh tiah bia a kan cah. Ka ruah mi cu a tu hi tlun ding kan si cang ko lai hih ka ti i kaa nuamh tuk ah meithal zun 7 ka puah. Kum 3 chung dengmang kan umnak camp (Khaya Bum) cu bye bye kan ti i phawh 2 in kan i cheih. Kan zapi ah minung 9 kan si. Camp ah Battalion commander pa report ka va pek tik ah Bn. RQ a hei auh colh i, hi hna hi zenthong 200 cio chuah chap hna tiah a hei ti. Ka lung a fiang cang. Tlun cu a si ruam ti lo.

Sweet December 1990 zingka te ahkhin kawl ralkap battalion 2 cu ambush kan tuah hna. Sweet December cu Laitlang ahcun nuam tukin kan rak hmang nain cu zing tu cu kuan le zen lak ah heh tiah kan tli kan zam. Nazi 3 chung ikah a hun si hnu ah kan kiar. Kan tlung rua lai dah ra tiah tlung hlei hlah. Cuti cun ikah idohnak cu aa peh thluahmah lengmang i voi 12 bak kan ikap cang. Ration a phor mi an si caah an ration kha hrawh piak dih hlanlo ti kha ruahchan in doh an si i kan hrawh khawh piak hna lo caah cuti cun kahnak cu aa peh chin lengmang.

Zingkhat cu kan naupa pakhat nih nihin hi Christmas zing a si, thlacam hna uh sih tiah a ka ti. Khurchung ah kan umnak hi a sau ngaingai cang caah kan khuk hi aa samh kho setsai ti lo. Aw! Christmas ni pei a si tak ko hi. Daihnak Ni. Daihnak le Remnak Bawi a chuah ni a si. Kah le dohnak um hrimhrim lo dingin thla fakpi in kan cam.

Cu tlawmpal ah kan tang te ah a riakmi hna kawl ralkap zong cu heh tiah thla an cam ve. Kan aw kan I thei kho hna. Kan mui bel kan i hmu kho lo. Tlawmpal ahkhin daidup in kan vun um. Zingka 6:00 hrawng a si lai dah. Cu ahcun aw thang nawnpi khin kawl ralkap pawl riah nak lei cun authawng a hung thang. Kawl holh in; "Nihin cu kan thih ni le kan nun ni a si. Hi kan ration phurhmi hi nihin ah kan phakpi lo ahcun kan hawi le rawl an ei lo nak zarhkhat a si cang. A ho dah ram le miphun caah a nunnak a pe lai” tiah a vun au.

Tlawmpal ahcun, kai, Kai, kai... beng, beng, Bung....tiah ikah cu ngol a thei ti lo. Chun suimilam 12 a si ahkhin kan umnak cu kan zam tak. Cu hnu voi 2 kan kai hnawh hna nain zeisan hmanh a tlai ti lo. Kan thlacamnak Pathian nih a kan let rua lo. A fak bik ikah ni a si i minung 40 reng lo kan thi. Kawl ralkap lei cun zeizat an thih cu ka thei lo. Cu nakin an tam lai dah. Cu ticun Dec. 26 ni ah voikhat, Dec. 27 le Dec. 29 ah voikhat, nicheu cheu in kahnak a um hnu ah Dec. 29 zan zantim ah kan umnak cu kan zam tak than.

Hi ni tiang ah kanmah lei ralkap 75 an thi i 100 renglo hma an pu. Column 3 in doh a si i kan i donak ni 29 a rau cang. Kan thaa a bat tuk cang caah thinlung lei zong a der ko cang. Tiva pawng te ahkhin kan riak beh hna. Zingka ah senthum (sergeant) in a cunglei a si mi vialte kha Column commander nih a kan auh i zenthong cu an kan chuah piak than hawi. Kan lung a rawh tuk caah a tu kan kal than ahhin cun kan nung ti bal lai lo ti kha ka ruat.

Ka nau le pawl cu zenthong ka phawt cuahmah lio hna ah ralkap pakhat a rak ra than i commander nih an auh tiah a ka ti. A zeidah a si hawi hnga cu, tiah thachia nawnte khin ka va kal.

"Victor, a thi mi nan um maw” a ka ti.

“Um hlah Duchum” ka ti. (Duchum ti cu Kachin holhin Captain tinak)

“Hma a pu mi tah nan um maw?” a ka ti than i,

“Um hlah duchum” ka hei ti than.

“Ziah nizan tihni ah Khang Phenla (Kachin nihhin Khang tiah an kan auh, phenla ti cu ralkap tinak a si) pakhat bom nih a puah tiah an ka chimh tung” a ti.

“A puah ko nain a ban ah tlawmpal te lawng nih a khen” ka ti.

Kan naupa a min ah Bawi Sang (Mine ralkap) cu amah nih a hmanh mi mine nih a rak puah. A sin ka va phak ahcun a sa le vawlei aa cawh dih rua tiah ka ruah nain, zeihmanh aa rak khong lo. A rak lau tuk nak ah a taksa ahhin thi zong a um lo, a rau dih i dengteu khin a rak dir ko. Ka vun hlawh hnu lawng ahkhin a holh kho. Zeitluk in dah Pathian nih a kan umpi ti kha ka ruat.

Ka chim bantuk in minung 75 an thih lakah kan nih CNA ralkap cu kan him dih tiah ka ti tikah Bn. commander cu a khuaruah a har i aa zumh lo. "Nan meithal vialte le nan zenthong vialte rak ap dih uh, an in cah cang hna” tiah a vun ka chimh.

Kaa lawmh tuk ah ka mitthli a tla. Ka nau le pawl cu ka chimh hna i na kan hlen ko lai an ka ti. A si taktak ko. Tlung dingin auh kan si cang kha a fian cang caah kumpi kum thum chung thih ah thiti, nun ah nungti, eiti dingti kan hawi le Kachin ralkap pawl zong cu an ngaih a chiat tuk ve caah an tap. Shan Bama pa te, a min ah Ba Ngwe an ti I, annih hoi cu a chawnh zong a ka chawn kho ti lo. Cu zing cu a hohmanh holh kho loin mitthli he kan i then hna.

Nithum a rauh hnu ah KIO General Hqrs kan phan. Tlung dingin timhtuah a si cang caah kan buai ngai ngai hna. Ralkap phung bantuk in upa deuh nihcun zeitik kan tlun lai kha kan theih ko nain kan nau le tu cu kan chim hna lo.

Kan tlunnak ding lamthluan kong vialte ka vun ruah ah ka zenh ngai ko. Tuluk ramri (Map khi na mitthlam ah vun cuan ter hmanh) in kawlram a cungbik Kachin ram a lu, Sumparabum a tang deuhin Hokaung valley ah rak tum than. Cuhnu ah Naga hill (Lehsi a chak meng 50 tluk) in Arunachal border ah, cuhnu cun Nagaland, Manipur ramri vun hrawn pahin, Mizoram luhpah chuahpah hnu ah Bangladesh tiang (Vawlei cung ram, ram 4) bak tanpah in ke he tlun ding cu ni zeizat riamruam dah kan rauh hnga aw???? A kar lak ah kahnak le dohnak hna hei um sual seh, damlo, fah le zawt hna nih kan tlunh sual seh etc. etc.. ka ruat duh ti lo. A zei a si hmanh ah kan ram kan ngaih tuk cang caah kan nau Hmung Hmung bia bang nikhat cam zong cu kan duh ti lo.

Cuti khua ka ruah cuahmah lio pi ahcun ka hawipa Kachin pa (a ke khat lei a um ti lo, thilthi ralkap a si) a rak ra i Ja Naw le Aung Lah kha nizan ah ralkut in an thi tiah a ka chimh. A ka chimh pah ah a tap. Ka ngaih a chiat tuk ve caah ka tap ve. Aung Lah cu ka section commander a si i Ja Naw cu II IC a si. Kan vun ihal than tik ah Ba Ngwe zong a thi ve an ti. Kan company cu minung 36 kan si. Kan kal tak hnu hna ah a thi mi he kanmah kan kiar he a si tik ah an hrawh i, Company pakhat cu Section pakhat ah an chiah hna tiah thawng ka theih.

Cu tluk in kan thi ko, kan i do ko nain vawlei cung ahhin minung pazeizat nih dah an kan theih pi hnga aw????? tiah ka ruah tikah ka lung a tha lo. A sinain ka hawidawt hna, mi nih zeiti pohin an in chim hna, an in ceih hna zong ah nikhat khat ahcun Heroes tiah nan min tial a si ve te ko lai.